Hòa Ma Toán - Trung tâm toán luyện thi tốt hàng đầu tại Hà Nội

Rất nhiều phụ huynh từng rơi vào tình huống quen thuộc này:

Hỏi con:
“Con có hiểu bài không?”

Con trả lời rất nhanh:
“Dạ hiểu ạ.”

Nhưng đến lúc làm bài tập thì… ngồi rất lâu, làm rất ít, sai rất nhiều.

Không ít bố mẹ thắc mắc:
“Không hiểu sao con không hỏi?”
“Ngồi trong lớp mà không hiểu, sao con im lặng?”

Thực tế, phần lớn học sinh không hiểu bài nhưng không hỏi không phải vì lười, mà vì các con đang gặp những rào cản tâm lý rất thật.

Vì sao học sinh không hiểu bài nhưng vẫn im lặng?

Trong quá trình dạy học, có một điều rất dễ nhận ra:
Rất nhiều học sinh muốn hỏi, nhưng không dám hỏi.

Lý do thường đến từ:

• Ngại sai

• Sợ bị chê cười

• Sợ làm phiền thầy cô

• Không biết phải hỏi từ đâu, hỏi thế nào

Có những con hiểu “lơ mơ”, không đủ chắc để hỏi một câu trọn vẹn.
Có con thì sợ bị gắn mác “học yếu”.
Có con đơn giản chỉ nghĩ: “Thôi để về nhà tự làm”.

Và chính sự im lặng đó khiến:

• Lỗ hổng kiến thức ngày càng lớn

• Con càng học càng đuối

• Mất tự tin một cách âm thầm

Tạo cho con cảm giác: hỏi bài là chuyện bình thường

Điều đầu tiên và quan trọng nhất mà bố mẹ có thể làm là thay đổi cách nhìn của con về việc hỏi bài.

Hãy nói với con một cách rất thẳng thắn:
“Không hiểu là chuyện rất bình thường. Không hỏi mới là điều đáng lo.”

Khi con hiểu rằng:

• Không ai giỏi ngay từ đầu

• Ai cũng có quyền chưa hiểu

• Hỏi bài không đồng nghĩa với kém

Con sẽ bớt sợ hơn rất nhiều.

Một môi trường an toàn về mặt tâm lý là điều kiện đầu tiên để con dám mở lời.

Khen khi con hỏi – đừng chỉ khen khi con làm đúng

Nhiều phụ huynh vô tình chỉ khen con khi:

• Con làm đúng

• Con được điểm cao

Nhưng lại quên mất rằng một câu hỏi tốt cũng là biểu hiện của tư duy.

Khi con hỏi:
“Vì sao lại làm như vậy ạ?”
“Chỗ này con chưa hiểu…”

Đó là lúc con đang suy nghĩ thật sự.

Nếu bố mẹ ghi nhận điều đó, con sẽ hiểu rằng:

• Việc hỏi được đánh giá cao

• Hỏi là một hành động tích cực

• Mình không bị phán xét vì chưa hiểu

Khen đúng lúc sẽ giúp con hình thành thói quen học chủ động lâu dài.

Dạy con cách đặt câu hỏi cụ thể

Nhiều học sinh không hỏi không phải vì không muốn, mà vì không biết hỏi thế nào.

Câu “Con không hiểu” thường quá chung chung, khiến:

• Con thấy mơ hồ

• Con ngại mở lời

• Thầy cô khó hỗ trợ đúng trọng tâm

Bố mẹ có thể hướng con tập đặt câu hỏi rõ ràng hơn, ví dụ:

• “Con chưa hiểu bước này”

• “Vì sao lại dùng công thức này mà không phải công thức kia?”

• “Nếu đổi số thì có làm như vậy không?”

Khi câu hỏi cụ thể, con sẽ:

• Tự tin hơn khi hỏi

• Hiểu rõ hơn mình đang vướng ở đâu

• Dễ tiếp nhận lời giải thích hơn

Hỏi đúng câu cũng là một kỹ năng học tập rất quan trọng.

Bố mẹ làm gương cho con trong việc… dám nói “chưa hiểu”

Trẻ con học rất nhanh từ cách người lớn hành xử.

Khi bố mẹ sẵn sàng nói:
“Bố/mẹ cũng chưa hiểu chỗ này, để hỏi thêm nhé.”

Con sẽ ngầm hiểu rằng:

• Không hiểu không phải là yếu kém

• Người lớn cũng có lúc cần hỏi

• Việc hỏi là điều rất bình thường

Chỉ cần một vài lần như vậy, con sẽ bớt cảm giác xấu hổ khi thừa nhận mình chưa hiểu.

Chọn môi trường học khuyến khích đặt câu hỏi

Không phải môi trường học nào cũng khiến học sinh dám hỏi.

Ở những nơi:

• Thầy cô khuyến khích học sinh đặt câu hỏi

• Không chê trách khi con hỏi “ngây ngô”

• Xem câu hỏi là dấu hiệu của sự học

Học sinh sẽ:

• Dần mạnh dạn hơn

• Không sợ sai

• Chủ động hơn trong giờ học

Ngược lại, nếu con từng bị ngắt lời, bị chê “hỏi linh tinh”, con rất dễ khép mình lại.

Một môi trường học phù hợp có thể thay đổi hoàn toàn thái độ học tập của con.

Lời kết

Tự giác hỏi bài không phải là bản năng, mà là một kỹ năng cần được nuôi dưỡng.

Khi con dám hỏi:

• Con hiểu bài sâu hơn

• Con học chắc hơn

• Con tiến bộ bền vững hơn

Điều quan trọng nhất không phải là ép con hỏi,
mà là tạo cho con cảm giác an toàn để con muốn hỏi.

Tại Hòa Ma Toán, chúng tôi luôn coi:

• Một câu hỏi hay là một điểm cộng

• Một học sinh dám hỏi là một học sinh đang học thật sự